رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی)

-همان‌طوری‌که می‌دانیم سوزن‌دوزی سنتی به مجموعه‌ای اطلاق می‌گردد که در آن می‌توان با استفاده از تنوع نخ و نقوش متفاوت به ترکیب‌بندی‌های زیبا، جهت تزیینات لباس دست یافت. در این زمینه تا به امروز مباحث گوناگونی از سوزن‌دوزی را آموزش دادیم که شامل دوخت‌های خطی، انواع گل‌های تزیینی و نیز دوخت‌های ترکیبی مانند (تفرشی‌دوزی) بود.

در ادامه آموزش سوزن‌دوزی‌های سنتی در این شماره به معرفی دوخت‌های خطی از گروهی متفاوت می‌پردازیم با عنوان جواهردوزی.

پایه و اساس بسیاری از دوخت‌های جواهردوزی همان دوخت‌های خطی ساده است. همانند ساقه‌دوزی، بخیه، زنجیره‌ها و ... که در شماره‌های گذشته به آنها پرداختیم، با این تفاوت که در این هنر از انواع پولک، ملیله، سنگ، قیطان‌ها، منجوق سرمه، کریستال، نگین و ... استفاده می‌شود.

-در هنر جواهردوزی ذکر این نکته ضروری است که مانند سایر قسمت‌های سوزن‌دوزی سنتی، ذوق و سلیقه هنرمند است که سبب ایجاد طرح‌های بدیع در کار می‌شود.

دوخت خطی و یا ردیف‌دوزی

در این نوع از دوخت می‌توان از ملیله شکسته، منجوق و مهره‌های کوچک در کار استفاده کرد.

اجرای این دوخت در انواع حاشیه‌ها و نیز خطوط منحنی در متن کار مرسوم می‌باشد.

مرحله اول

-یک خط فرضی را در نظر گرفته، سوزن را از پارچه بیرون آورده، تعدادی ملیله و یا مهره (به انتخاب و بسته به کار) را وارد سوزن کنید.

بر روی خط فرضی ملیله‌ها را خوابانده و سوزن را داخل پارچه می‌بریم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 1

مرحله دوم

-سوزن را از کنار ملیله چهارم بیرون آورده و از داخل آن عبور می‌دهیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 2

مرحله سوم

مجدد همان تعداد ملیله را داخل سوزن می‌بریم و مراحل قبلی را تکرار می‌کنیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 3

نکته: جهت محکم‌تر نمودن دوخت، پس از اتمام هر دوخت چهارتایی، نخ را دوباره از داخل منجوق یا ملیله عبور می‌دهیم و این کار را تا انتها ادامه می‌دهیم.

ساقه‌دوزی (استفاده از آن در جواهردوزی)

ساقه‌دوزی در این هنر جواهردوزی را با انواع ملیله، مهره، منجوق، سرمه اجرا می‌کنیم).

در شماره 27 مجله کوک به معرف و آموزش این دوخت پرداخته شده است. توجه به این نکته ضروری است که ساقه‌دوزی از دوخت‌های پایه‌ای در سوزن‌دوزی سنتی است و در اکثر دوخت‌های مطرح و انواع نقوش کاربرد دارد.

مرحله اول

-در این دوخت نیز یک خط فرضی در نظر گرفته و سوزن را از ابتدای این خط از پارچه بیرون می‌آوریم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 4

مرحله دوم

ملیله و یا مهره‌ها را به صورت یک بخیه روی خط پیاده کرده و در ادامه سوزن را از میانه این بخیه بیرون می‌آوریم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 5

مرحله سوم

مجدد این دوخت را تکرار می‌کنیم، با این تفاوت که این مرتبه سوزن را از انتهای بخیه قبلی خارج می‌کنیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 6

گل برجسته تزیینی

استفاده از این نوع دوخت در متن کار کاربرد دارد.

مرحله اول

-در ابتدا تعدادی مروارید و یا سنگ تزیینی را در میانه کار بر روی پارچه می‌دوزیم (این قسمت را به عنوان مرکز کار در نظر می‌گیریم).

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 7

مرحله دوم

-تعدادی مهره یا منجوق را وارد سوزن کرده و درست از کنار نقطه‌ای که به عنوان مرکز گل در نظر گرفتیم، مهره‌ها را روی پارچه خوابانده و دوخت می‌زنیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 8

مرحله سوم

-مرحله دوم را تکرار می‌کنیم. با در نظر گرفتن این نکته که هر بار دوخت را از کمی عقب‌تر از دوخت قبلی شروع می‌کنیم.

نکته: در هر مرحله این گل برجسته با بزرگتر شدن دور گل تعداد مهره و یا منجوق را افزایش می‌دهیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 9

ملیله‌دوزی خطی و یا عمودی

این حاشیه دوزی تزیینی را همان‌طورکه از نامش برمی‌آید به صورت عمودی و ایستاده بر روی پارچه اجرا می‌کنیم.

مرحله اول

-در ابتدا بر روی خط فرضی یک ملیله را گذاشته و سوزن را از داخل آن عبور می‌دهیم و بر روی پارچه می‌دوزیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 10

مرحله دوم

-در ادامه کار دقیقاً به موازات ملیله قبلی، دوختی را مشابه انجام می‌دهیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 11

مرحله سوم

-دوخت را تا انتها با رعایت این نکته که هیچ فاصله‌ای در بین دوخت‌ها نباشد ادامه می‌دهیم.

رقص سوزن بر پارچه (جواهردوزی) - تصویر 12

نکته 1: ملیله‌دوزی عمودی را با ملیله کامل اجرا می‌کنیم و این دوخت با ملیله کامل زیباترین شکل ممکن را خواهد داشت.

نکته 2: این حاشیه‌دوزی تزیینی فضایی هندسی را به کار القا می‌کند و برای دوخت‌هایی که در آن از نقوش هندسی استفاده شده مناسب‌تر می‌باشد.

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه